• V.O.C. wil eerste plasticvrije Nederlandse sportclub worden

    24 jun 2020
  •  

    Pas als je écht goed op gaat letten, zie je hoeveel plastic we met zijn allen verbruiken. Het is goed zichtbaar op voetbalclubs, bijvoorbeeld omdat de jeugd er in de rust limonade drinkt uit de welbekende witte plastic wegwerkbekertjes. V.O.C. is nu bezig met een missie die in Nederland uniek is: Volledig wegwerpplasticvrij worden. Daarmee zou onze club voor zover bekend de eerste in Nederland worden die dat voor elkaar krijgt.

     ‘V.O.C Plasticvrij in het kort:

     Hoe is dit plan ontstaan?

    Bedenker is V.O.C.-voetbalvader Coen Koomen, die zag dat er op de club heel veel plastic wordt verbruikt, terwijl dat niet altijd nodig is.

    Wat is het doel?

    Het hoofddoel is om het wegwerpplastic op V.O.C. volledig naar nul te brengen. Liefst binnen een half jaar, anders binnen een jaar.

    Hoe gaan we dat doel bereiken?

    Gefaseerd afscheid nemen van wegwerpplastic door goede alternatieven aan te dragen en daar helder over te communiceren. Zo kunnen we alle V.O.C.’ers meekrijgen om het doel te bereiken.

    Interview met Coen Koomen, bedenker van ‘V.O.C. Plasticvrij’

    Coen Koomen is bij V.O.C. betrokken geraakt toen zijn twee zoontjes anderhalf jaar geleden op de club kwamen voetballen, nadat ze vanuit Kopenhagen naar Rotterdam waren verhuisd. Zelf coacht Coen het team van zijn jongste zoon. VOCabulaire redacteur Loeke Bannink sprak met Coen over het ontstaan, het doel en de uitvoering van zijn plan om V.O.C. plasticvrij te maken.

     

     Coen Koomen, initiatiefnemer

  • Wat heeft ervoor gezorgd dat jij je hard bent gaan maken voor duurzaamheid?

    Dat thema houdt me al een tijdje bezig, onder meer door mijn werk. Ik coach mensen en teams in veranderingen en dan met name als daar een duurzamheids-component bij zit.

    Als begin dertiger, ben ik van Bejing (China) naar Kathmandou (Nepal) gefietst. In Nepal heb ik heel lang op een school gewerkt, waar het idee is ontstaan om een stichting te beginnen die vanuit Nederland vrijwilligers naar scholen stuurt. Daar is het concept van leren en ontwikkelen uit voortgekomen, waarvan ik mijn vak heb gemaakt. De maatschappelijke betrokkenheid die toen is ontstaan, probeer ik zo veel mogelijk terug te laten komen in alles wat ik doe.

    Wat bracht jou ertoe een plan te bedenken om V.O.C. plasticvrij te maken?

    Toen ik hier kwam, was een van de eerste dingen me opviel: de bekertjes van wegwerpplastic. De kinderen krijgen tijdens de rust één bekertje limonade. Er zijn ook bekertjes die alleen kapot gescheurd worden. Deze gaan zo in de prullenbak. Dat kan gewoon niet, met het plasticprobleem dat we hebben. Het moet helemaal niet ingewikkeld zijn om hier iets aan te verbeteren, bedacht ik me. Zo begon het.

    Vervolgens ben je aan de slag gegaan?

    Ja! Via materiaalman Karem Benziza, ben ik bij onze verenigingscoördinator Fred van Roon uitgekomen. Al snel was de conclusie: De bekertjes kunnen we makkelijk afschaffen, mits we dat goed communiceren. Kinderen hebben allemaal bidons, dus is het plan om d

    Via de bekertjes kwamen we op de evenementenbekers en AA-flesjes (daarvan worden achthonderd(!) flesjes per maand weggegooid), waarop we tot de conclusie kwamen dat eigenlijk gewoon al het plastic er uit moet. V.O.C. helemaal wegwerpplasticvrij, als eerste club van Nederland.

    Hoe ging het pitchen bij het bestuur in zijn werk?

    Voor de bestuursvergadering had ik allerlei cijfers voorbereid waarin de kosten grofweg te zien waren. De grap was alleen dat dat niet eens zoveel ter zake deed. 'Dat gaan we doen’, was eigenlijk gelijk de conclusie. Penningmeester Ronald Huisman zei: ‘’Laat die kosten maar. Die 50.000 bekertjes zijn veel belangrijker dan die paar honderd euro. Daar komen we wel uit.’’ Ik vond het leuk dat het bestuur gelijk zo enthousiast was.

    Bestuurslid Tom Langerak, verantwoordelijk voor de duurzaamheidscommissie, is daarna meteen ingestapt. Hij heeft Sportmarketing in Tilburg gedaan en heeft zo al de nodige connecties. Daarna kwam ook Carel de Jong er bij. Hij doceert Sportmarketing en Management op de Hogeschool Rotterdam. Carel bracht het idee in dat we hier een team op zouden moeten zetten.

    Team studenten voor de interne communicatie

  • Voel je binnen V.O.C veel steun voor het plan?

    Zeker, iedereen wil eraan bijdragen. Hooguit kom je kritische geluiden tegen als: ‘Hoe neem je de tegenstanders erin mee?’ Het leuke in zo’n proces is dat je steeds stapjes maakt en elkaar daarin meeneemt. Zo heb ik bijvoorbeeld ook overleg met de barcommissie, omdat AA-drinks naast een plastic flesje, ook gewoon inkomsten zijn. Zij weten veel beter hoe het hele proces in zijn werk gaat en wat de kosten en opbrengsten zijn. Met hen wil ik daarom kijken hoe we het op een slimme manier kunnen oplossen.

    Welke concrete ideeën heb je verder nu? Hoe zit het bijvoorbeeld met de rietjes?

    Dat is een mooie vraag, die we onszelf natuurlijk ook vaak stellen. Je kan rietjes vervangen door duurzame materialen, maar eigenlijk kan je ze beter helemaal afschaffen.

    Hetzelfde geldt voor evenementenbekers. Die zou je kunnen vervangen door maïsbekers, die in drie maanden biologisch afbreekbaar zijn, maar het blijft afval. Vaak worden die bekers niet via compostafval weggegooid en belanden ze nog steeds in een verbrandingsoven.

    Worden ze dan vervangen door hard plastic of door glas?

    Hard plastic is in ieder geval geen wegwerpplastic. Je wast het af en je gebruikt het opnieuw. Het liefst zou ik glas gebruiken, maar dat mag niet bij wedstrijden van het eerste voetbalelftal. Dus kom je uit op hard plastic. Alleen: men moet die bekers wel weer inleveren en daar werd in eerste instantie met de nodige zorg naar gekeken. Ik denk dat het meevalt, want als ik op vrijdagavond een biertje drink dan heb ik één glas komt er steeds iemand met een pitcher aan. Alle biertjes die bij mij worden ingeschonken drink ik uit hetzelfde glas, zonder dat het tussendoor wordt omgespoeld.

    Ik vind het leuk dat we in het hele proces steeds vragen tegenkomen en dat er elke keer dan wel een goed antwoord mogelijk blijkt. Ik geloof echt dat het voor negentig procent gedragsverandering is, waar veel winst mee valt te behalen. Niemand is vóór plastic bekers in de rust, maar we staan er gewoon niet bij stil.

    Het viel me op dat onze koffiemelk-cupjes ook van plastic zijn. Wat ga je daaraan doen?

    Klopt en daarmee illustreer je wel een belangrijk punt: Als je op plastic gaat letten, zie je het ineens overal. Daarom vind ik het zo leuk dat het bestuur zegt dat het nog een stapje verder wil gaan en de plastic AA-flesjes weg wil hebben. Die moeten worden aangevoerd, afgevoerd en gerecycled. Het gaat mij er om dat iedereen zich ervan bewust wordt en meedenkt. Ik noem maar wat: Achter de bar zouden ze gewoon een fles koffiemelk kunnen aanreiken zodat je zelf een scheut in je koffie kan doen, in plaats van een plastic cupje te gebruiken. Overigens zijn de koffie- en theebekertjes al volledig duurzaam.

    Je haalde een aantal keren de plastic AA-flesjes aan. Bestaan er ook al dispensers van AA, waardoor je het gewoon in glazen of ander duurzaam materiaal zou kunnen aanbieden?

    Dat ben ik nog aan het onderzoeken. Als ze er zijn, kunnen we ze gewoon bestellen en zo niet, dan wordt het nóg interessanter. We zouden dan AA kunnen benaderen en zien wat er te regelen valt. Of we kijken gelijk of er een gezonder alternatief voor gevonden kan worden, bijvoorbeeld Yanga sportwater.

    Je vertelde net al even over het afschaffen van de plastic bekertjes waar de jeugd in de rust limonade uit drinkt. In plaats daarvan zouden ze dan hun eigen bidon moeten gebruiken, die je natuurlijk zo vaak kunt hergebruiken als je wilt. Maar is het lastige dan niet dat de V.O.C-jeugd kan die bidons wel mee zal nemen, maar de tegenstander van niets weet?

    Er komt een soort tussenfase. De witte plastic bekers gaan er helemaal uit. Voor de periode direct daarna bestellen we maïsbekers en aan de limonadekannen bevestigen we een kaartje. Daarop komt te staan: 'Dit zijn de laatste x maanden dat we limonade schenken, daarna moet je je bidon meenemen.'

    We hebben het nu vooral over het plastic gehad dat wordt verbruikt tijdens het voetbalseizoen, maar hoe zit dit eigenlijk bij cricket? Is het plan daar ook toepasbaar?

    We hebben ons in eerste instantie gericht op de voetballers, maar zullen de cricketers er straks ook in meenemen.

     

    Hoe gaat dit proces nu verder?

    In het nieuwe seizoen starten we met de kaartjes aan de kannen, zodat de mensen eraan kunnen wennen. Ook worden de afbreekbare maïsbekers besteld en van daaruit kunnen we doorpakken.

    V.O.C. is genomineerd voor Club van het Jaar, mede vanwege de zonnepanelen en warmteboiler. Aan de ene kant is dit een project dat puur bedoeld is voor V.O.C. Echter, is er ook daarbuiten nu allerlei reuring ontstaan. SportSupport, de K.N.V.B. en allerlei clubs waar Tom Langerak nauwe banden mee heeft, hebben interesse getoond.

    Interne communicatie is heel erg belangrijk op V.O.C. en ik heb er vertrouwen in dat we die op een goede manier vorm kunnen geven. Als we dan ook nog een blauwdruk hebben voor externe communicatie, kunnen we ook de wereld buiten V.O.C meenemen in waar wij mee bezig zijn. De K.N.V.B. kan ervoor zorgen dat andere clubs ons plan krijgen, zodat ze er zelf ook mee aan de slag kunnen gaan. Moet je eens kijken wat voor impact je dan kan hebben!

    Diederik de Groot en Loeke Bannink